Zaterdag 31 juli 2021
Warming up voor de Zeeuwse Bevrijdingsroute Slag om de Schelde, knooppunten wandel etappe Goes-Kapelle. Voor de liefhebbers van Station Goes tot station Kapelle: 35-41-30-31-94-74-75-18-17-13-22- 21-20-53-54-52-65-66-67-rechtsaf station Kapelle

Vlakbij huis naast de ringweg  -  Mirakel Park Goes

Kloetinge. Bijna niet te vinden dit knooppuntpaadje  -  Op t Hooge Pad rond Kloetinge

Tussen Kloetinge en Kapelle, een mij onbekend voetpad  -  Hier loop ik al rond Kapelle Het Stomme Kruis niet gezien.

Op het knooppunt bij deze grenslinde start volgens het boekje het Bevrijdingspad.  -  Bij het kerkhof van Kapelle zie ik het 1e speciale wandelbordje.

Zo indrukwekkend, zo vredig nu.

Prachtig mozaïek met de Gallische haan, symbool van Frankrijk.  -  Op de begraafplaats liggen 217 Franse militairen, 20 Marokkaanse en Algerijnse militairen die sneuvelden in Franse dienst en ook 1 Belgische militair.

De zuil met Gallische haan  -  De kerk van Kapelle. Tegenover in de pastorie is Annie M.G. Schmid geboren. Nu een lelijk huis.  -  Even verder staat de Grande Dame dan. Symbolisch (?) met haar rug naar de kerk. Nog een eindje naar het station.

Zondag 1 augustus 2021.
Morgen de 1e officiële etappe.

        

     
Maandag 2 augustus 2021.
Wandelen in Zeeland op het Bevrijdingspad Slag om de Schelde. De 1e etappe van Kapelle naar Hoedekenskerke zit er op.

Het spoor over. Kapelle uit.  -  Biezelinge in. Kerk van Biezelinge.

Het oude marktplein van Biezelinge. Door de travaille is het roestvrijstalen gedenkteken voor omgekomen burgers en militairen (incl. Ned. Indië) van 1940-1962 te zien. Het stelt een opengeslagen boek voor. Op de rechterbladzij worden de namen van de gevallenen vermeld.  -  Het gedenkteken. Op de linkerpagina van 'het boek dat nooit gesloten mag worden' de tekst: 'Opdat wij niet vergeten' en 'wij gedenken'.

Biezelinge had een haven! Zo leer je nog eens wat.  -  Vlak voor ik de Schelde bereik, vind ik weer eens een Keitofje! Ik laat de girafjes, die ik vorige maand bij Heinkenszand vond achter en neem de Smile mee om op een andere plaats weer neer te leggen.

Langs de Westerschelde. Wat een ruimte.  -  Zo langzaam ben ik niet, maar dit slakje komt ook waar ie wezen wil.

                                                                              Zoveel vlindertjes.

Kaardebol  -  Ook dit kom je tegen.

Even een blik over de dijk.  -  Een vogelwand.

Erg moeten zoeken, maar daar is dan alweer een gedenkteken. Het monument Robert Duprez. Op 30 maart 1944 vertrok een vlucht vanuit Londen met 2 geheim agenten aan boord om gedropt te worden in België. Het vliegtuig werd echter boven de Westerschelde, ten zuiden van Hansweert neergeschoten. 5 van de 12 bemanningsleden overleden. De 2 geheim agenten vermist. Het monument wordt nog steeds onderhouden door 'Deerlijk Sport' waar deze Robert Duprez lid van was. Bijzonder toch.

Eindeloos mooi.  -  Hoedekenskerke.

Over het spoor van de stoomtrein.  -  Bij de kerk van Hoedekenskerke het voor vandaag laatste oorlogsmonument. Een zuil met de tekst: Gedenk de dagen van dood en verlossing 26-29 oktober 1944. Bovenop de zuil zou een witte duif moeten zitten. Zowel duif als tekst ontbreken. De zuil wordt omgeven door 21 graven en een bakstenen muur met de namen van de slachtoffers.

Ook een graf met de naam de Putter erop.  -  Niet te zien door de rookwolken, maar de stoomtrein vertrekt voor mijn neus. Ik loop door het dorp naar de bushalte, waar de buurtbus me na een stief kwartiertje oppikt en via ' Gravenpolder en ziekenhuis naar Goes brengt.

De wandeling over de Veste van station naar huis maakt de 15 km vol. Heb nu al zin in de volgende etappe!
       
Dinsdag 3 augustus 2021
Bevrijdingspad: Slag om de Schelde, etappe 2. Van Hoedekenskerke naar Nisse, bijna 20 km.

Alweer vroeg met de buurtbus. Zo loop ik om half 10 nogmaals over het stoomtreinstation.  -  De dijk over en daar is t getijdehaventje en vroeger veerhaven Hoedekenskerke - Terneuzen. Rechts de Camperplaats.

Zeer rustig nog.  -  De Radartoren, onderdeel van de Schelde Radarketen, waarmee de scheepvaart vanuit Vlissingen wordt begeleid en geregeld.

Aan 'de overkant' de skyline van Terneuzen.  -  De aanval op Zuid Beveland met de codenaam Vitality begon 24 oktober 1944. In een kleine week stond de Canadees-Schotse troepenmacht voor de Sloedam. Dat ging niet zonder slag of stoot. Het kostte een enorme inzet aan materiaal en menskracht. Alleen de 1e dag waren er al 60 doden en vele gewonden.

Het landingsmonument Schotse Lowland Division.  -  Weg van de Westerschelde de dijk over, langs vogelrijke inlagen.

Baarland.  -  Achter dit mooie hek het Slot Baarland. Privé bezit, af en toe zijn de tuinen voor publiek geopend.  -  Een egeltje op het trottoir verstopte zich snel, maar gaf zich toch weer bloot. Gelukkig schiet ik alleen een fotootje.

Baarland heeft voor zo'n klein dorp veel te bieden. In een voormalig kerkje zelfs een restaurant met Michelinster.  -  Net buiten het dorp de fundamenten van Slot Hellenburg.

Langs akkers en boomgaarden naar t volgende dorp.  -  Oudelande gaat op de schop. Glasvezel?

Voor de kerk een enorme 'klapbanke'. Ruimte genoeg om gezellig de dorpsroddels uit te wisselen.  -  Zo ist!

Ook Oudelande heeft natuurlijk een kerk.  -  Net buiten de bebouwde kom 't Hof Dierik' Opengesteld voor wandelaars.  -  Heel bijzonder dit Hof Dierik. Uit de jaren 20 van de vorige eeuw. De schuur niet met de bekende zwart geteerde planken, maar in steen, zgn. Interbellum-architektuur.

Soms zijn de wandelpijltjes wel heel moeilijk te vinden.  -  Dit is dan een echte weel, overblijfsel van een dijkdoorbraak: De Brilletjes.  -  Hèhè eindelijk: Door de poort van voormalig Slot Nisse zicht op de toren. Ik loop dan al op mijn tandvlees. De altijd al lastige rechterknie speelt op.

Nog een rondje om de kerk en muziektent van dit prachtige 'beschermd dorpsgezicht'  -  En daar zit Lief op mij te wachten.  -  De auto wacht. Voor de 2 uurs buurtbus naar de gewone bus ben ik een half uur te laat. T is ook wel genoeg geweest. Hopelijk volgende week weer een etappe, want verslavend is het wel.

Donderdag 5 augustus 2021
Het Bevrijdingswandelpad: etappe 3 (A). Van Nisse naar Arnemuiden, 24 km. Omdat mijn knie eergister al opspeelde is het plan dat ik vandaag tot Nieuwdorp, ongeveer halverwege, loop. Zelfs dat lukt niet, maar dat ligt niet aan de knie.

Het autootje blijft achter in Nisse. Leen zal daarheen fietsen en mij later in Nieuwdorp ophalen.  -  Het begint prachtig door het Beschermd (hollebollig) Landschap rond Nisse. Prima wandelweer. Mooi ochtendlicht.

Idyllisch toch?  -  De zwarte bessen voor de (Hero) cassis zijn al geplukt, maar hier en daar hangen er nog een paar.  -  Allemaal wandelpaadjes.

Korenbloemen waar ze horen.  -  Moet ik hier echt in? Ja, zegt het pijltje naar nr 13. Schijnbaar ben ik niet bijgelovig. Ach niet zoveel verder zie ik een bomenrij.  -  Moet kunnen. Dom dom dom! Het paadje tussen brandnetels en wilgenroosjes wordt een bijna onzichtbaar spoor. Manshoog riet. Ik moet er bijna zijn. Na een half uur worstelen ben ik bij bomen én stap in het water. Mijn schoenen zuigen zich vol. Nu moet ik wel terug.

Na nog een half uur ploeteren. Inmiddels totaal kletsnat van het riet en een keer op mijn kont vallen ben ik terug bij het bruggetje. Daar kleed ik me uit tot op het vel (alleen een trekker met sproeimachine verderop) en wring alles uit.

De reddingsbrigade is onderweg. Ik wandel (terug aangekleed) nu de alternatieve route. Hier is wél een paadje tussen het riet gemaaid.  -  Bijna in de bewoonde wereld.  -  Asfaltweg bereikt. Even later komt Leen me achterop. Dankzij de net gister geïnstalleerde familylocator app hebben we elkaar gevonden. Ik loop nog lekker, maar ja dit is materiaalpanne. Hij heeft droge kleren en slofjes bij. Op de Zakzwaakse Dijk volgt nogmaals een striptease en eindigt deze etappe na slechts 6 km, waarvan 1 een soort survival bootcamp.

Vrijdag 6 augustus 2021
Het Bevrijdingswandelpad, Slag om de Schelde. Etappe 3B. Van knooppunt 13 naar Nieuwdorp 9+ km.

Bij knooppunt 13 stap ik uit de auto. Leen rijdt naar het geplande eindpunt voor vandaag. Hij start daar een fietsknooppuntenrondje.  -  Hier had ik gister uit moeten komen. Wel beter, maar ook nauwelijks een pad te noemen.

Voorlopig loop ik op asfalt langs een prachtige weel. Even verderop is 'Schaap en zo' schaapskooi en bezoekerscentrum. Hier o.a. een permanente expo over geschiedenis, flora (bloemdijken) en fauna van Zuid Beveland. Natuurlijk zijn er schapen, lammetjes in het seizoen en nog veel meer. Ook zijn er consumpties, streekproducten en souvenirs te koop. De moeite waard.  -  Ik sla echter meteen af en loop de Oudekamersedijk op.

Deze dijk is een herdenkingsmonument voor overleden kinderen met een stofwisselingsziekte. Ieder paaltje staat voor een kind, soms 2 uit één gezin. De foto's, knuffels en symbolen erbij maken heel stil.  -  Overal in 'De Zak' verrijzen nieuwe hoogspanningsmasten. Wat een karwei!

We waren speciaal later vertrokken. Helaas de regen komt ook later. Paulus de boskabouter op een bloemdijk. Dat ben ik in mijn rode regencape.  -  Bijna droog.

Allemaal onbekende looppaadjes. Hier kom je niet met de fiets.  

Deze 3 boerenpaarden stonden met de kont op de wind. Nieuwsgierig draaiden ze 1 voor 1 naar mij toe.  -  Nog een stukje oude asfaltweg. Rechts beneden zoeft het verkeer nu over een nieuwe baan tussen Heinkenszand en 's Heerenhoek.

Ook deze koetjes draaiden zich naar mij toe. Zoveel gebeurt er hier kennelijk niet.  -  Op een heuveltje totaal onverwacht dit kunstwerk. Prima pauzeplaats en net op tijd.  -  Even later giet het van de regen, terwijl de wind fel tegen blaast. Zul je altijd zien. Precies op zo'n lange kale landbouwdreef. Ik steek mijn armen wijd uit om me de cape van t lijf te houden. Nu lijk ik een vuurrode vleermuis.

Ondanks de grijze lucht, nog meer regen, toch een plaatje. Klaprozen bij het koren.  -  Vlak voor 's Heerenhoek passeer ik de 'gele' Hoondert. Paco werkt bij de 'blauwe' in Kapelle.

De tunnelweg over. Vanaf hier ontbreken de knooppuntenbordjes een heel stuk.  -  Langzamerhand komt er een blauwe lucht.

Dan maar even de fietsborden volgen. Met behulp van de knooppuntenapp vind ik toch de juiste afslag.  -  Hier is dan ineens weer een knooppuntenbordje. Gelukkig maar. Dwars door het land had ik nooit gevonden.

Met ook vandaag weer soppende voeten komt Nieuwdorp in zicht.  -  Het laatste stuk gelukkig goed bewegwijzerd voert langs zwarte bessenstruiken van de grootste teler. Weliswaar over kletsnat gras.

Spannend, zigzag door de velden.  -  Op de rand van de bebouwde kom de dijk op

Eindpunt bereikt. Het bevrijdingsmuseum. Leen is net voor mij bij de auto gearriveerd.  -  Meer dan een rondje buitenom zit er niet in.  -  De Parking staat vol. Door het tegenvallende weer is het max aantal bezoekers bereikt. Niet erg. Beter een keer alle tijd nemen voor een bezoek na de zomervakantie. Wij gaan lekker op huis aan.  
        
Dinsdag 10 augustus 2021
Bevrijdingspad, Etappe 3C. Van Nieuwdorp naar Arnemuiden. 15 km.

Vanmorgen vroeg nog regen, maar tegen 10en start ik droog bij het Bevrijdingsmuseum in Nieuwdorp.  -  Het monument Lancaster PB 667. Dit toestel stortte neer na een uitgevoerd bombardement in Duitsland. Het toestel was beschadigd en de bemanning wilde een noodlanding maken. Echter boven Nieuwdorp brak de beschadigde vleugel af. De 7 sterren van het sterrenbeeld 'Grote Beer' symboliseren de omgekomen bemanning.

Alle 7 bemanningsleden kwamen om.  -  De kerk middenin het dorp. Hier had ik helemaal niet moeten komen. Meteen al een verstopt pijltje gemist.

Weer op t juiste pad. Een stukje buitenom het uitgebreide gebied van het Bevrijdingsmuseum.  -  Zeehaven het Sloe.

Ook hier weer opletten. Daar rechtsboven staat t pijltje.  -  Dit dus! Wel mooi het opstapje met bescherming tegen t prikkeldraad.  -  En hier moest ik weer van de dijk af.

Om op deze privé modderdreef, door de boer opengesteld, terecht te komen. Alleen op de wereld!  -  Nou ja, een ezeltje heeft me in de smiezen.

Terug op het asfalt. Heel veel vlindertjes op de majoraan in de berm.  -  Maïs.

De Zeeuwse vlag.  -  Een boerenpaar op de gevel bij een gesloten theetuin.  -  Even later. Aan de straat een ijskast met bio boerenijs. Dat is lekker!

Op weg naar de Sloedam.  -  Bunkers, onderdeel van Stützpunkt Scharnhorst. In 1943 werd de Atlantikwall gewijzigd. Het Duitse opperbevel gaf opdracht tot een 'zweite Stellung' . In deze bunkers werd luchtafweergeschut geplaatst tegen de beschietingen van de Sloedam door Britse vliegtuigen.

Het Monument op de Sloedam bestaat uit verschillende onderdelen.

        -  Geheel onverwacht én verstopt, weg van de Sloeweg. Knap van mezelf, dat ik het pijltje boven aan de dijk ontdekte. Om er te komen weer eens tussen de brandnetels door. Én over dubbel schrikdraad heen. Te breed en te hoog voor mijn lengte, dus krijg ik een 'snok'.

Ik kom op een mooie dijk. Een ontmoeting met de boer, die me verzekert, dat ik verder kan en dat de koetjes en een voormalig stiertje heel vriendelijk zijn.  -  Hij/zij schrikt van mij.

Zomaar langs de weg.  -  Na weer een verdwenen knooppunt, kom ik via de fietsbordjes dan toch bij Arnemuiden.

Geloof, hoop en liefde. Erg belangrijk in Arnemuiden.  -  Nog steeds draait het dorp om vis (en toerisme), al liggen de vissersboten tegenwoordig in andere havens.

Nog een hele tippel tot het station van Arnemuiden.  -  Geen minuut teveel. Hijgend, kan ik meteen instappen. Weer een mooie tocht. Etappe 3 volbracht.
        
Woensdag 11 augustus 2021

Bevrijdingspad etappe 4 A. Van Arnemuiden naar Fort Rammekens, Ritthem. 9 km.

Leen dropt me bij Arnemuiden en rijdt naar de P bij Fort Rammekens. Hij fietst van daar naar huis (22,5 km).  -  Ik loop langs het kanaal Arnemuiden uit. Over de volkstuintjes zicht op een kleine scheepswerf.

Alras de wei in.  -  Links wordt het hooi gekeerd.

Rechts het kanaal.  -  Gedicht bij de oude haven van Nieuwland.  -  Er liggen nog wat bootjes aan deze doodlopende arm van het kanaal door Walcheren.

Op de begraafplaats, vlakbij het haventje van Nieuwland een gedenkzuil ter nagedachtenis aan de burgers, die op 15 augustus 1943 omkwamen bij het geallieerde bombardement op St. Joosland.  -  De kerk.

Helemaal goed door het dorp geloodst met de pijltjes, ontbreken ze hier weer. Dankzij de knoopuntenapp kwam ik toch weer op t juiste pad.  -  De kalkoenen genoten van de laaghangende appeltjes.

Hier zouden galloway runderen lopen.  -  Cichorei.  -  Bijna weer op de dijk. Geen rund gezien.

Op de trap, tied voor een hapke en snapke.  -  Heel even op t asfalt en daar is de volgende uitdaging alweer.  -  Het is een spoor, maar nog nat groen met o.a. brandnetels, bramen en riet. Ik ben blij met mijn beschermende lange afritsbroek, ondanks dat de pijpen én mijn schoenen zich weer volzuigen.

Middenin deze verlatenheid warempel een bijna in het groen verdwenen bankje.  -  Op de dijk kijk ik weer op de molen van Nieuw- en St. Joosland. Ik heb bijna een rondje gelopen.

Het blijft mooi.  -  Deze had ik nog niet gehad.  -  Eén van de schapen hoestte als een ouwe vent. Oeps, geen mondkapje op!

Hier loop ik op een zgn. Atlantikwall. In 1944 gebouwd en voorzien van een overhangende rand om het aanvallen van tanks en infanterie te bemoeilijken.  -  In de muur zijn 3 Tobruks (kleine bunkertjes met een mangat) ingebouwd. Ze deden dienst als M.G.(Machine Gewehr) Post.  -  Ik ben er bijna. Een stukje Rammekensbos.

Daar beneden zit de Duitse bunker, gebouwd in 1943/1944, verstopt. Dit type komt alleen op Walcheren voor. 5 stuks ter verdediging van de vesting Vlissingen. Van Fort Rammekens tot Valkenisse in de duinen. Als zodanig onderdeel van de Atlantik Wall en ter voorkoming van een geallieerde invasie.

Een kijkje in deze bunker met dak van 20 cm dik pantserstaal. De betonnen afdekking was zo'n 2 meter dik. De bunker was voorzien van een anti-tankkanon.   -  Bos en water zijn ontstaan na de bombardementen van de geallieerden.  -  Dit is voor de volgende etappe.

Ik had nog wel verder willen lopen, maar hier met terugblik op de Sloehaven wacht de auto op mij. Het was niet zo'n lange wandeling, maar weer wel zo ruig en ongelijk dat het een aanslag op de knieën is.
        
Vrijdag 13 augustus 2021
Bevrijdingswandelpad, etappe 4 B. Van Fort Rammekens tot Vlissingen.

Vanaf de parking loop ik om het Fort Rammekens heen. Het oudste zeefort (1547) van Europa, aangelegd om de doorvaart naar Antwerpen en Middelburg (VOC haven) te waarborgen. Im WO II heette het 'Stützpunkt Rommel' naar de Duitse veldmaarschalk, die door Hitler eind 1943 was belast met de inspectie van de Atlantikwall.  -  Tussen de schapen.

Even de dijk op voor een terugblik.  -  Het bos Rammekenshoek, ontstaan na bombardementen van de geallieerden op 7 oktober 1944.  -  Veel Duitse verdedigingswerken kwamen onder water te staan. Er ontstonden diepe watergeulen, die na dijkherstel kreken werden. Dit is de Rammekenskreek. Het 6 m hoge inundatiemonument op het strand heb ik gemist, doordat ik binnensdijk liep en dus ook niet alert genoeg ;-(.

Weg van de Schelde ook vandaag weer dauwtrappen. Mijn schoenen, inmiddels al 3 keer in de (bijen)was gezet, houden de voeten droog.  -  Lekker landelijk. Op weg naar het dorp Ritthem.  -  Pompoenenveldje.

De Louwerse Wegeling. Hoe idyllisch wil je het hebben!  -  Bij Ritthem, aan het eind van die Wegeling een bunker, waar destijds manschappen in werden gelegerd.

Vanaf Ritthem loop ik over asfalt.  -  Groente, zo van t land. Helaas kan ik t niet meenemen.

Oost Souburg helemaal door.  -  Om de markante kerk heen.  -  én de molen voorbij.

tot de Souburgse draaibrug.  -  Langs het Kanaal door Walcheren. Hier loop ik op de dijk. Geen medewandelaars, maar wat een lawaai van de verkeersweg beneden tussen Middelburg en Vlissingen.

Bij deze brug ben ik naar t jaagpad gevlucht. Minder lawaai, maar opletten voor scooters en snelle fietsers.  -  Mooi toch! Vlissingen komt al in zicht.

Het Scheldekwartier in Vlissingen is aan een enorme make-over bezig.  -  Dit monument voor de Franse Generaal Deslaurens spot ik nog net op tijd, iets van de weg af. Deze generaal sneuvelde bij het begin van de oorlog op 17 mei 1940, terwijl hij met enkele andere dappere soldaten de terugtocht van zijn troepen dekte.

Maritiem Vlissingen.  -  Ik ben er bijna! Ondanks dat ik nog snel een mondkapje moet kopen, kan ik net op tijd instappen. Ook dit niet zo'n lange tocht (11 km), maar hé: 4 etappes in the pocket. Nog 4 te gaan!
       
Zaterdag 14 augustus 2021
Bevrijdingswandelpad etappe 5. Van Vlissingen naar Zoutelande 20+ km. Zoveel te zien en zoveel foto's dat alleen al de toer door Vlissingen deel 1 van deze dag wordt.

Om kwart over 9 stap ik uit de trein in Vlissingen De sluizen over  -  en daar is de Schelde.

Nog een beetje wazig.  -  Even naar de andere kant van de dijk  -   
om de Oostbeer te bezichtigen.

Weer terug op de dijk. Vlissingen toont zijn verleden.  -  1 november 1944. Vanuit het grotendeels verwoeste Breskens begint de aanval op Vlissingen. Uncle Beach is het landingsstrand.  -  Dit beeld staat symbool voor deze strijd en is het herkenningsplaatje op de Bevrijdingspad wandelpijltjes.

Vlakbij een volledig gerestaureerde observatiebunker met een pantserkoepel voor een periscoop.

Afweergeschut.  -  Het Joods monument. Dit monument brengt de mensen in naam terug naar Vlissingen, waar ze eigenlijk allemaal gewoon oud hadden moeten worden (Jacques de Hond, initiatiefnemer van het monument).  -  Hoe vaak heeft een vissersvrouw hier op de uitkijk gestaan?

De jachthaven  -  en het arsenaal.  -  Mechieltje (de Ruyter) zwaait me al toe vanaf de boulevard.

De kazematten beneden.  -  Even er doorheen.  -  En daar is de Noordzee.

Michiel Adriaenszoon de Ruyter.  -  Zo dichtbij varen de schepen langs.  -  Dit is een ode aan de Reddingsbrigade.


De Gevangentoren.  -  Iedere Vlissinger doet het: een boulevardje pikken, maar nu is het nog rustig. 

De Zeevaartschool met student voor de deur.  -  Vanaf 1942 werd de Boulevard Sperrgebiet en Hotel Brittannia het hoofdkwartier van de Seekommandat Südholland. Nu is het roemruchte hotel dichtgespijkerd. Wordt het nog ooit wat?  -  Het kunstwerk 'De Levensboom' van Marthe Röling.  -  Aan het eind van de Boulevard het Koopvaardijmonument voor omgekomen zeelieden. Mimstens 800 Nederlandse zeelieden zijn omgekomen tijdens WO II.

Bevrijdingspad etappe 5 van Vlissingen naar Zoutelande deel 2.

Na een dik uur heb ik het eind van de Vlissingse Boulevard bereikt en begin ik met een stukje duinfietspad  -  Om het Inundatiemonument Nollebos te bereiken. Bij het begin van de Slag om de Schelde in oktober 1944 werd Walcheren onder water gezet om de Duitse verdediging zoveel mogelijk te ontregelen. Uiteindelijk heeft Walcheren ruim een jaar onder (zout) water gestaan met alle gevolgen voor de bevolking en enorme schade. Met behulp van de geallieerden werd het eiland weer droog gemaakt en kon de wederopbouw beginnen.

Het Nollebos met zijn vele kreken is nu een natuurgebied, dat ontstaan is door de aanplant van bos en vegetatie rondom de kreekresten, die na de bombardementen van 1944 zijn overgebleven.  -  Ook dit hoort bij het Nollebos.

Hier had ik helemaal niet moeten zijn. Weer eens een pijltje gemist of verdwenen.  -  Fietspad langs een drukke weg. Weg van de kust.

Weer zo'n verrassend voetpaadje dwars door de weilanden

Een hele rij meisjes met paarden aan de hand wilden door het klaphek. Ik heb het maar even opengehouden.  -  Even later een kinderoptochtje met alpacas.  -  Zoekplaatje in het gras.

Mooi hè.  -  Open Tuin met beelden.
 
Dit is het doel van de omweg naar Biggekerke. Bunkers die Vlissingen aan de landzijde moesten beschermen.

Opgeknapt boerensteetje.  -  Terug naar de kust.

Vebenabos op weg naar Dishoek.  -  Het huidige Hof aan Zee is gevestigd op één van de grote nog overgebleven noodboerderijen op Walcheren. Voorheen stond hier de hofstede, die bij het bombardement op de Batterij van Dishoek 28 okt. 1944 verloren ging.  -  Hückerhindernisse of Drakentanden moesten de Duitsers beschermen tegen tankaanvallen over land.

Een lange hoge trap het duin op bij Groot Valkenisse.  - 
De beloning een prachtig uitzicht.  -  Duinroosjes
En zeepkruid naast het pad, dat op en neer over hoge duinen voert. Pittig voor de knie. Gelukkig heb ik een brace bij. Dat helpt een beetje.  -  Hoe bestaat het. Een bijna leeg strand in het hoogseizoen. Het is dan ook tussen een paar duinovergangen in.  -  Ik ben er bijna.


Dit is een observatiebunker op één van de hoogste duinen van Nederland met prima zicht over het water en het eiland Walcheren.  -  Een Zeeuws ventje staat op de uitkijk.

'Blij, dat ik hier ben' vrij naar Pascal Jacobsen en Geike Arnaert.  -  De kerk van Zoutelande  -  In de kerktuin een gedenkteken voor de oorlogsslachtoffers uit Zoutelande.

Een replica van de in de 13e eeuw door Bonifacius gebouwde waterput.  -  Een welverdiend ijsje  -  voor ik op de bus naar Middelburg stap en daar op de trein.

        
Maandag 16 augustus 2021. Bevrijdingswandelpad etappe 6: Zoutelande-Domburg 15 km.

In Zoutelande start ik bij de kerk en het Walchers paar. Leen rijdt net weg. Hij parkeert in Aagtekerke en gaat daar fietsen.  -  Onderweg regende het, maar aan de kust is het droog. Wel onstuimig weertje vandaag.

De gemeentegrens.  -  Nog een paar duintoppen over.

Dan toch weer landinwaarts.  -  Volop cichorei en morgenster.  -  Dit trekpontje laat ik rechts liggen.

Weer terug op het duinpad. De radartoren.  -  Over de Westkapelse kreek zicht op de vuurtoren van Westkapelle. Deze kreek is ontstaan na het geallieerde bombardement om Walcheren onder water te zetten.  -  Oriëntatiecirkel.

Monument 'De Schoppensteele' ter herinnering aan het bombardement. Het kan gezien worden als een bom, die op een zuil staat, maar ook als de steel van een spade. Bommen doorboorden de dijk en met spaden werd het dijkgat na de bevrijding weer gesloten.  -  Gedicht bij het monument.  -  Ook op het duin bij Westkapelle. Ik verwacht haar eerder bij Domburg. De vroeg 20e eeuwse schilderskolonie, bewonderaars van 'het Zeeuwse licht'.

Op de Westkapelse dijk meerdere monumenten voor de 4e Commando Brigade en ter herinnering aan het bombardement.

En beneden aan de landzijde Het Polderhuis, Dijk en Oorlogsmuseum.

Voorbij het gemeentehuis.  -  door Westkapelle op weg naar de vuurtoren.  -  De bijzondere vuurtoren. Terwijl bijna het hele dorp werd verwoest bleef deze voormalige kerktoren vrijwel onbeschadigd.

Op de algemene begraafplaats een natuurstenen kruis met daarachter in een halve cirkel de graven van de omgekomen oorlogsslachtoffers.  -  De bebouwde kom achter me gelaten, mag ik letterlijk de wei in.

Om het krekengebied heen. De duinen en strand op de achtergrond.  -  Tussen de akkers door. Langs tarwestroo

en sukerpeeñ, gevolgd door dikke 'juun' (uien)

kom ik op een mincamping uit.  -  Daar is weer eens zo’n dichtgegroeid nat pad.

met maar liefst 3, moeilijk te openen hekken, omgeven door schrikdraad.  -  Bijna weer in de bewoonde wereld.

Nog éénmaal het duin op en de ruige zee bewonderen.  -  Het duinpad ligt hier lekker in de luwte.  -  In Domburg is het markt. Voor Leen niet door te komen met de auto, dus pikt hij me op net voor t centrum. Precies op tijd. De rest van de middag regent het regelmatig. Blij met onze vroege start.
       
Woensdag 18 augustus 2021. Bevrijdingswandelpad, etappe 7 van Domburg naar Vrouwenpolder 12 km, plus alvast een stukje etappe 8 richting Veere, totaal 16,5 km.

Het Rijksmonument Badpaviljoen, sinds 1888.  -  Monument voor de Britse, Belgische en Noorse Commando's. Zij namen deel aan de landing bij Westkapelle op 1 november 1944. Doel het veroveren van de kuststrook van Westkapelle tot Breezand.

De kustbatterijen bij Westkapelle, Domburg en Oostkapelle moesten worden uitgeschakeld.  -  Doordat in Domburg bij vergissing niet de kerktoren, maar de Watertoren als uitgangspunt genomen werd kwamen de granaten middenin het dorp terecht in plaats van op de Duitse stellingen.  -  In de loop van 3 november is Domburg dan bevrijd.

De zgn Mondriaanbank, waarop Nehalennia (Romeinse godin) met haar hondje. Om de geschiedenishusseling compleet te maken staat er nu een rieten mand naast haar, gevuld met zakjes schelpen. Haha, toerisme door de eeuwen heen.  -  De Watertoren staat bovenop een duintop. De kleur van het kenmerkende dak -net een Britse soldatenhelm- is afkomstig van geoxideerde koperen platen. De gedichte gaten van de beschietingen in 1944 zijn nog duidelijk zichtbaar.  -  Zeepkruid en duinroos naast het duinpad.

Afscheid van de Noordzee.  -  Natuurgebied de Manteling. De naam geeft goed de functie weer, nl. bescherming bieden tegen de soms felle zeewind.

Karakterestiek gegroeide bomen.  -  Het bruggetje in het Engelse landschapspark.

Kasteel Westhove. Adellijke heren, stadse bleekneusjes en rugzaktoeristen, tijdelijke bewoners door de eeuwen heen. Nu is het Stayokay hotel. In WO II geliefd doelwit voor geallieerde bombardementen omdat het een belangrijke telefoonschakel was tussen de bunkers in de Manteling en de Commandobunker in 'Park Toorenvliedt' in Middelburg.  -  De Orangerie nu ingang Museum Stella Maris en restaurant.


Steeds verder door het gebied van de buitenplaatsen, die rijke Middelburgers hier hadden in de Zeeuwse (VOC) Gouden Eeuw.  -  Een paardrijklasje.

                                                   Hier moest ik even goed opletten een doorsteek van de ene knoopuntroute naar de andere. Opdracht: bij de vijver rechtdoor.  -  En dan naar knoopunt 94, maar waar zijn de pijltjes dan?

De herfst komt eraan.

Een verweerde boomstam tot kunstwerk vergroeid  -  Van de andere kant bekeken.  -  Hier verlaat ik het landgoed.

De buitenplaats Overduin, denk ik.  -  Oranjezon, bekend winter wandelduingebied voor ons.

                                            Uitzicht bij mijn lunchpauze.  -  Landgoed Twistvliet. Nog nooit van gehoord, maar ik mag er doorheen.


Ook dit weer een prachtig voetpad.  -  Uiteindelijk kom ik in Vrouwenpolder aan.  -  En daar is het dus markt rond de kerk. Zodoende mis ik waarschijnlijk de verwijzing naar de herdenkingssteen/monument Capitulatie.

Op 8 november 1944 werd de capitulatie door de Duitsers ondertekend. De steen is tegenwoordig te vinden in een speciaal aangelegd plantsoen. Ik vind het niet. Wel nog een paar fundamenten buiten de kerk. Nu gebruikt om de gebakken kibbeling, van de viskraam tegenover, te verorberen.  -  Aan de Monnikenweg ook nog de fundamenten van een klooster, maar niet het plantsoen.

De dijk naar het Veerse Meer. Ook hier de pijltjes verdwenen, maar dankzij de super knooppuntenapp kom ik toch weer goed terecht.  -  Uitzicht op het Veerse Meer.


Mooi lopen zo.  -  Nog een klein stukje tot knoopunt 95, waar Leen me oppikt.  -  Het asfaltweggetje bereikt. Vandaag eindpunt voor mij. Prima etappe zo.
       
Donderdag 19 augustus 2021. Het Bevrijdingswandelpad etappe 8: van Vrouwenpolder onderweg naar Veere tot Arnemuiden. 14 km. Eind van de route.

Ik start waar ik gister opgepikt ben en kan meteen het Veerse Bos in.  -  Over één van de kreken.  -  Ook deze in het Veerse Bos zijn ontstaan na het bombardement op de dijken. Bij het dijkherstel bleven de kreken als stille getuigen over.

Kies maar, waarheen. Ik volg de minipijltjes.  -  Nooit geweten dat dit kleurrijke beeld ook een inundatiemonument is. Het staat op de dijk aan het Veerse Meer.

Ik loop verder over de dijk.  -  Langs een vroeg surfklasje.

Tussen de koeien door.  -  Veere komt steeds dichterbij.

Hier moet ik in. - De wenteltrap af. Een donkere tunnel in. Door de kazematten.  -  Zo kom ik erboven uit bij het kanon.

Wat een manier om een stad binnen te gaan.  -  Langs de haven, langs de Schotse Huizen. In de 16e/17e eeuw woonde er een bloeiende Schotse handelskolonie in Veere.

Veere was een rijke stad, nog steeds duidelijk zichtbaar.  -  De Campveerse Toren, rond 1500 gebouwd als deel van de stadsverdediging, nu één van de oudste nog bestaande herbergen in Nederland.


Terugblik. Veere bijna gerond.  -  Naar de sluizen over het Kanaal van Walcheren.  -  Ik loop er overheen. Vanuit Zuid Beveland kun je daar nog steeds gratis parkeren, terwijl de gemeente Veere inmiddels goud geld vraagt.

Ook hier nog een verdedigingspunt door de eeuwen heen.  -  Dat lelijke gebouw links is het mijnendepot, in 1916 gebouwd door het Ministerie van Marine. De 2 heuveltjes rechtsboven zijn kleine bunkertjes.

Ik ben weer bij het Veerse Meer aanbeland.  -  Dit is wel een heel hoge opstap, voor mij althans. Gelukkig toch niemand in de buurt, die mij zag sukkelen. Toch erover geraakt uiteraard 😉
 
Ik heb de ruimte.  -  Daar komt het volgende obstakel.  -  Het pad tussen het riet is hier vrijgehouden, maar erg drassig. Ik loop te soppen, maar mijn voeten blijven droog. Geweldig die bijenwas op mijn schoenen. Dat werkt beter dan welke spuitbus dan ook.

Even weg van het Veerse Meer.  -  naar het fietspad voorbij Het Zilveren Schor. Vroeger vakantieoord voor minder validen, nu een gewoon vakantieresort.

Dit is het echte afscheid.  -  Ik loop langs de Arne op Oranjeplaat af. Ik zie er verder weinig van. Restaurant en jachthaven zitten verstopt achter een dikke groenstrook met hoge bomen en dicht struikgewas.

Erbuiten word ik begroet door deze paarden.  -  Sloedam. Nog een laatste herinnering aan WO II. Net zoals de bunkers aan de andere kant van de spoorlijn, maakte ook deze deel uit van de Duitse verdedigingslinie, waarmee de Duitsers van Walcheren een ware vesting wilden maken.

De laatste loodjes en ja vandaag had ik pap in de benen.  -  Maar ik ben er. Het is gedaan en ik héb het gedaan. Nu maar wachten op de gladiolen!
      
Het Bevrijdingspad Zeeland is een wandelpad in de voetsporen van onze bevrijders, maar het bracht me ook natuurschoon, prachtige dorpjes en regelmatig ook wat avontuur. Minstens 90% voert over onbekende en onverharde paden of wat daarvoor door moet gaan. Ik heb er erg van genoten en ben behoorlijk trots op mezelf.